Powrót

Antyoksydanty pozwalają zachować dobry wzrok

Antyoksydanty_w_zielonej_herbacie

Antyoksydanty to substancje, które pomagają chronić nasze ciało przed uszkodzeniami spowodowanymi przez wolne rodniki. Zdaniem ekspertów, odgrywają one znaczącą rolę w profilaktyce wielu chorób, między innymi nowotworów czy Alzheimera (1). Antyoksydanty są również nieocenionym sprzymierzeńcem naszych oczu. Podpowiadamy, jak poprawić wzrok dzięki diecie bogatej w przeciwutleniacze.

 

WŁAŚCIWOŚCI ANTYOKSYDANTÓW

Antyoksydanty najczęściej znaleźć możemy w owocach i warzywach, gdzie występują pod postacią witamin (np. E, C),  składników mineralnych (np. selen) czy flawonoidów (1). Są one związkami, które hamują tworzenie wolnych rodników lub przekształcają je w nieaktywne formy. Lista szkód wyrządzanych w naszym organizmie przez wolne rodniki jest bardzo długa. Znaleźć można na niej takie choroby, jak: miażdżycę, cukrzycę, schorzenia neurodegeneracyjne, infekcje, alergie czy liczne choroby układu pokarmowego (2). Nie sposób zatem przecenić istotnej roli antyoksydantów, jako substancji chroniących nas przed wolnorodnikowymi uszkodzeniami.

 

ANTYOKSYDANTY A WZROK

O szkodliwym wpływie wolnych rodników i dobroczynnej roli antyoksydantów mówi się również w kontekście narządu wzroku. Wolne rodniki przyczyniają się zarówno do przemęczenia, łzawienia, suchości czy stanów zapalnych oczu, jak i do poważniejszych schorzeń, np. zwyrodnienia plamki żółtej (3, 1).

Oczy to ten narząd, który jest bardzo podatny na działanie wolnych rodników. Dzieje się tak, ponieważ ścianki naczyń włosowatych odżywiających siatkówkę i plamkę żółtą są niezwykle delikatne i narażone na uszkodzenia (3). W przypadku nadmiernej produkcji wolnych rodników i niezdolności organizmu do ich neutralizacji, dochodzi do zjawiska zwanego stresem oksydacyjnym (4). Stan ten prowadzić może nie tylko do przedwczesnego pogorszenia ostrości wzroku (3), ale także do chorób oczu, takich jak jaskra, zaćma czy zwyrodnienie plamki żółtej związane z wiekiem (4).

 

JAKIE ANTYOKSYDANTY NA DOBRY WZROK?

Spośród wielu różnych antyoksydantów, za te najbardziej korzystne dla dobrego wzroku uważa się przede wszystkim: karotenoidy, antocyjany (zaliczane do flawonoidów), witaminę C oraz cynk i selen.

 

  • Karotenoidy – to substancje, które nadają roślinom żółte, pomarańczowe i czerwone zabarwienie, a w organizmie pełnią funkcje hamujące działanie wolnych rodników (2). Do karotenoidów zaliczamy między innymi luteinę – ważny dla narządu wzroku związek, który stanowi rodzaj filtra pochłaniającego promieniowanie UV. Wraz z zeaksantyną, luteina neutralizuje wolne rodniki i przeciwdziała rozwojowi zwyrodnienia plamki żółtej czy katarakty (2). Innym pożytecznym dla oczu karotenoidem jest beta-karoten, który zapewnia prawidłowe widzenie, szczególnie o zmierzchu (2).
  • Antocyjany – wspomagają prawidłowe funkcjonowanie oczu, dzięki ochronie przed wolnymi rodnikami oraz poprawie mikrokrążenia w gałce ocznej. Ponadto przyspieszają regenerację rodopsyny (barwnik wzrokowy), dzięki czemu sprzyjają lepszemu widzeniu o zmierzchu (3).
  • Witamina C – neutralizuje wolne rodniki powstające pod wpływem światła, zapobiega zaćmie oraz spowalnia rozwój retinopatii cukrzycowej (4).
  • Cynk i selen – niedobór cynku może wiązać się ze zwiększonym ryzykiem zwyrodnienia plamki żółtej, zaś niedobór selenu – zaćmy (4).

 

JAK POPRAWIĆ OSTROŚĆ WZROKU? PODSTAWA TO ZDROWA DIETA

Dieta bogata w antyoksydanty jest ważnym elementem ochrony naszego wzroku i profilaktyki chorób okulistycznych. Dobra dla oczu dieta powinna obfitować w produkty zawierające karotenoidy (szczególnie beta-karoten i luteinę), flawonoidy (a zwłaszcza antocyjany), witaminy C i E oraz minerały: cynk i selen (4).

Karotenoidy znajdziemy w jarmużu, szpinaku, marchewce i czerwonej papryce (2), a także w podrobach, żółtku jaj, serach i maśle (4). Bogatym źródłem flawonoidów są m.in. owoce cytrusowe, borówki, czarne jagody i truskawki. Witamina C zawarta jest na przykład w porzeczkach, papryce, brukselkach i cytrusach (4).

Dobrym uzupełnieniem diety zdrowej dla oczu mogą być również specjalistyczne suplementy. W aptekach dostępne są preparaty z antyoksydantami, takie jak Lutezan z luteiną, witaminami E i C, beta-karotenem oraz cynkiem, które pomogą chronić nasz wzrok przed szkodliwymi czynnikami.

 

 

  1. Antioxidants – Topic Overview. Dostęp online: http://www.webmd.com/food-recipes/tc/antioxidants-topic-overview Data dostępu: 19.02.2017
  2. Igielska-Kalwat J. Gościańska J, Nowak I. Karotenoidy jako naturalne antyoksydanty. Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej. 2015;69:418-428.
  3. Ozga Michalski E. Antocyjany i inne antyoksydanty chronią oczy przed wolnymi rodnikami. Dostęp online: https://www.pfm.pl/baza_chorob/mineraly-w-ustroju/antocjany-i-inne-antyoksydanty-chronia-oczy-przed-wolnymi-rodnikami-/1131 Data dostępu: 19.02.2017
  4. Wolski T, Kalisz O, Gerkowicz M, et. al. Rola i znaczenie antyoksydantów w medycynie ze szczególnym uwzględnieniem chorób oczu. Postępy Fitoterapii. 2007;2:82-90.