Powrót

Jak dbać o oczy, gdy dużo pracujesz przy komputerze?

Długa praca przy komputerze

Wyniki badań epidemiologicznych dowodzą, że praca przy monitorach ekranowych nie wykazuje cech szkodliwości, jednak jest uciążliwa: nadmiernie obciąża nie tylko wzrok i układ mięśniowo-szkieletowy, ale wywołuje też stres psychologiczny. Na szczęście można minimalizować jej negatywne skutki i zapobiegać dolegliwościom ze strony narządu ruchu, narządu wzroku i układu nerwowego. Zalecane postępowanie profilaktyczne obejmuje m.in. organizację ergonomicznego stanowiska pracy, stosowanie aktywnych przerw relaksacyjnych (ze zmianą pozycji ciała) i tzw. mikropauz, a także prawidłową dietę. Jeśli istnieją wskazania, rozważa się suplementację. (1,2)

 

 

Podstawowe zasady higieny pracy przy komputerze

 

Zasady higieny pracy przy komputerze polegają na:

  • utrzymywaniu prawidłowej odległości od monitora ekranowego (co najmniej 70 cm);
  • stosowaniu przerw w pracy co 30 minut: wietrzeniu pomieszczeń i aktywnym wypoczynku (ćwiczenia rozluźniające lub spacer oraz ćwiczenia oczu);
  • stosowaniu mikropauz – bardzo krótkich, niedostrzegalnych przerw w pracy (rozluźnieniu mięśni przez oparcie pleców i przedramion na oparciu siedziska i podłokietniku);
  • właściwej pozycji względem okna (najlepiej bokiem do źródła światła dziennego);
  • zapewnieniu prawidłowych warunków oświetlenia (równomiernego rozproszenia wiązek światła);
  • nawilżaniu powierzchni oka (w przypadku nieprawidłowego nawilżania przez film łzowy) – stosowaniu substytutów łez („sztucznych” łez). (1,2,3)

 

Postępowanie dietetyczne w profilaktyce chorób oczu

 

Negatywne skutki długotrwałej pracy przy komputerze można łagodzić również przez postępowanie dietetyczne. (3)

Dieta w profilaktyce chorób oczu i zaburzeń widzenia powinna uwzględniać warzywa, zwłaszcza warzywa liściaste, które są dobrym źródłem luteiny (jak szpinak, jarmuż, brokuły, cukinia, kapusta, koper, szczypior, zielona pietruszka). Luteina wykazuje działanie protekcyjne na narząd wzroku; jest elementem profilaktyki chorób oczu związanych z degeneracją plamki żółtej oraz zmian wolnorodnikowych w siatkówce oka (czynnika ryzyka zwyrodnienia plamki żółtej). Co równie ważne, luteina zapobiega chorobom układu sercowo-naczyniowego i działa ochronnie na naczynia włosowate, w tym na naczynia włosowate siatkówki. (3,4)

Należy zaznaczyć, że model żywienia zalecany osobom pracującym z monitorami ekranowymi powinien uwzględniać też kwasy tłuszczowe omega-3 (ω-3), zwłaszcza DHA i EPA (obecne w tłustych rybach morskich) oraz inne związki wykazujące aktywność antyoksydacyjną: karotenoidy (np. zeaksantyna), witaminy i składniki mineralne. Należy zadbać, by w jadłospisie znalazły się żółte i czerwone warzywa i owoce, jak marchew, kukurydza, papryka, ziemniaki, dynia, czerwone winogrona. (3,4)

 

Prawidłowa dieta czy suplementacja?

 

Dieta w profilaktyce zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem powinna obejmować też witaminę C (pomarańcze, grejpfruty, maliny, kiwi, paprykę, szpinak), witaminę E (orzechy, pestki słonecznika, migdały, awokado), cynk (otręby, ryby morskie) i selen (owoce morza, kukurydza, warzywa strączkowe). (4)

Jednak błędy żywieniowe często uniemożliwiają dostarczenie organizmowi wystarczających ilości wszystkich niezbędnych związków. Dlatego warto nadmienić, że jednym z suplementów diety wspierających prawidłowe funkcjonowanie narządu wzroku, jest Lutezan. W jego skład wchodzą wyciągi roślinne (zawierające liczne substancje biologicznie czynne) oraz karetonoidy (w tym luteina i zeaksantyna) oraz wiele innych związków przeciwutleniających (w tym witaminy C, E, cynk, selen i miedź). (5)

 

 

Nieprawidłowe widzenie – problem o zasięgu globalnym

Według WHO (Światowej Organizacji Zdrowia) 284 milionów osób na świecie ma wadę wzroku lub cierpi na ślepotę wrodzoną albo nabytą. Aż 90 proc. tej grupy stanowią mieszkańcy państw najsłabiej rozwiniętych, o niskich dochodach. Tymczasem prawidłowe postępowanie terapeutyczne i profilaktyczne mogłoby zapobiec poważnym zaburzeniom widzenia aż u 80 proc. chorych. Niestety, pod tym względem sytuacja epidemiologiczna w naszym kraju jest również wysoce niezadowalająca. Szacuje się, że nieprawidłowe widzenie może dotyczyć nawet połowy polskiej populacji między 16. a 54. rokiem życia. (3)

 

 

 

1. Pas-Wyroślak A., Wągrowska-Koski E., Jurowski P. Ocena wpływu pracy wzrokowej z monitorami ekranowymi na temperaturę powierzchni oka i ciśnienie wewnątrzgałkowe. Medycyna Pracy. 2010;61(6):625-633

2. Bugajska J. Geometria stanowisk pracy siedzącej, stanowiska do pracy z komputerem. http://ledprotect.pl/images/2222.pdf Data dostępu: 29.05.2017

3. Krawczyk K. Jak dbać o wzrok? http://okulistyka.mp.pl/zdroweoczy/151481,jak-dbac-o-wzrok Data dostępu: 29.05.2017

4. Pogrzebielski A. Czy dieta ma wpływ na wzrok? http://dieta.mp.pl/lista/83193,czy-dieta-ma-wplyw-na-wzrok Data dostępu: 29.05.2017

5. Lutezan (preparat złożony) – kapsułki. https://bazalekow.mp.pl/lek/89155,Lutezan-kapsulki Data dostępu: 29.05.2017