Powrót

Dieta na zdrowe oczy – co powinno się w niej znaleźć?

Dobra dieta podstawą dobrego wzroku

Dieta na zdrowe oczy powinna obfitować w witaminy, składniki mineralne, karetonoidy i inne związki antyoksydacyjne, które działają prewencyjnie na struktury oka. Nie może w niej zabraknąć m.in. luteiny i zeaksantyny, witamin C i E, kwasów tłuszczowych omega-3, a także cynku, selenu i miedzi. (1,6)

 

 

Dieta w profilaktyce chorób oczu powinna obfitować w luteinę i zeaksantynę – silne przeciwutleniacze, które niwelują niekorzystny wpływ wolnych rodników, powstałych pod wpływem światła. Ponadto te karetonoidy wykazują zdolność filtracji promieni UVA i UVB. Jednak z wiekiem zmniejsza się ich stężenie w plamce żółtej. Z tego powodu ulega ona coraz większym wpływom szkodliwego promieniowania. (1)

Stężenie luteiny i zeaksantyny w plamce żółtej zależy przede wszystkim od diety – ich źródłem jest żywność pochodzenia roślinnego. To związki rozpuszczalne w tłuszczach, dlatego zaleca się spożywać je z posiłkiem zawierającym tłuszcz (wystarczy 3-5 g), by zwiększyć ich wchłaniane z jelita cienkiego. Na ich przyswajalność wpływa także stopień rozdrobnienia pokarmu w trakcie żucia oraz obróbka termiczna (gotowanie). (1)

 

Kwasy omega-3 i antocyjany – jak wpływają na wzrok?

 

Kwasy tłuszczowe omega-3 należą do najważniejszych składników diety wspierającej pracę narządu wzroku. Zwłaszcza kwas eikozapentaenowy EPA i dokozaheksaenowy DHA wykazują dużą aktywność biologiczną – to składniki fosfolipidów błon komórkowych. Kwasy te regulują przebieg wielu procesów w organizmie, wpływają m.in. na funkcjonowanie mózgu, ostrość widzenia odpowiedź immunologiczną oraz działają protekcyjnie na naczynia krwionośne. Ich dobrymi źródłami w pożywieniu są tłuszcze zwierząt morskich, szczególnie ryb. (2)

Dieta dla zdrowych oczu powinna uwzględniać antocyjany – flawonoidy i barwniki roślinne, które wykazują silne działanie antyoksydacyjne: neutralizują wolne rodniki (czyli atomy lub cząsteczki z niesparowanym elektronem na ostatniej powłoce elektronowej). Antocyjany zawarte są w warzywach i owocach kolorowych. (3)

 

Witaminy, minerały i związki antyoksydacyjne w diecie na dobry wzrok

 

Dieta w profilaktyce chorób oczu powinna obejmować także witaminę C (kwas L-askorbinowy). Jej właściwości przeciwutleniające pozwalają chronić komórki i płyny ustrojowe przed skutkami stresu oksydacyjnego. Dzięki obecności antyoksydantów w pożywieniu można spowalniać procesy starzenia komórkowego, a więc dłużej cieszyć się również dobrym wzrokiem. Uważa się, że dieta bogata w witaminy A i C, karotenoidy, (zwłaszcza w luteinę i zeaksantynę), wspiera prawidłowe funkcjonowanie plamki żółtej. Te związki przeciwwolnorodnikowe, w połączeniu z witaminą E, selenem, cynkiem, glutationem i kwasami omega-3, nie tylko zmniejszają liczbę wolnych rodników w strukturach oka, ale wydłużają czas życia fotoreceptorów (czyli białek pochłaniających światło) i chronią w ten sposób komórki siatkówki. (4)

Osoby, które nie mogą dostarczyć cennych substancji z pożywieniem powinny stosować suplementację, najlepiej w postaci preparatów złożonych, jak Lutezan. Lutezan zawiera witaminy C i E, karetonoidy (w tym luteinę i zeaksantynę), składniki mineralne (cynk, selen, miedź) oraz ekstrakt z owoców borówki czernicy z antocyjanidynami (bezcukrowymi odpowiednikami antocyjanów). (5)

 

 

Profilaktyka chorób oczu u dzieci

Dzieci z rozpoznanymi chorobami oczu wymagają oceny okulistycznej już w pierwszych trzech miesiącach życia. Na rozwój wzroku u niemowląt i dzieci wpływa również dieta, która powinna dostarczać prawidłowe ilości kwasów omega-3. Kwasy omega-3 zapobiegają wielu zaburzeniom ze strony narządu wzroku w przyszłości, m.in. zespołowi suchego oka i zwyrodnieniu plamki żółtej. (6)

 

 

1. Szostak W. B., Szostak-Węgierek D. Żywienie w profilaktyce zwyrodnienia plamki żółtej. Prz Lek. 2008;65(6):308-311

2. Kolanowski W. Funkcje i przemiany metaboliczne wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 w organizmie człowieka. Bromat. Chem. Toksykol. 46;2013(3):267-278

3. Szymanowska U. Antocyjany – polifenole o szczególnych właściwościach. http://www.rsi2004.lubelskie.pl/doc/sty7/art/Szymanowska_Urszula_art.pdf Data dostępu: 29.05.2017

4. Cieślewicz J., Grzelakowska A. Wpływ warunków przechowywania na zawartość witaminy c i karotenoidów w żółtej papryce konserwowej. Bromat. Chem. Toksykol. 45;2012(4):1246-1253

5. Lutezan (preparat złożony) – kapsułki. https://bazalekow.mp.pl/lek/89155,Lutezan-kapsulki Data dostępu: 29.05.2017

6. Krawczyk K. Jak dbać o wzrok? http://okulistyka.mp.pl/zdroweoczy/151481,jak-dbac-o-wzrok Data dostępu: 29.05.2017