Powrót

Niedobór kwasów omega powodem problemów ze wzrokiem

 O dobroczynnych właściwościach kwasów omega-3 napisano już wiele. Na czym tak naprawdę polega ich działanie? Czy istnieje związek pomiędzy jakością naszego wzroku a niedoborem nienasyconych kwasów tłuszczowych? Sprawdźmy, czy możemy zadbać o zdrowy wzrok za pomocą odpowiednio skomponowanej diety.

 

Dobroczynne działanie kwasów tłuszczowych omega-3

Omega-3 i omega-6 to dwie grupy tzw. „niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych” (NNKT), które nie są wytwarzane przez ludzki organizm a jednocześnie są konieczne do jego prawidłowego rozwoju i funkcjonowania. Nasz organizm potrzebuje szczególnie kwasu linolowego, wytwarzanego przez część roślin (len, rzepak, soja, pestki słonecznika), oraz kwasu alfa-linolenowego, zawartego w rybach i owocach morza (3). Kwasy NNKT biorą udział w wielu procesach metabolicznych i mają znaczący wpływ na poziom odporności organizmu. Naukowo udowodniono ich działanie przeciwmiażdżycowe, przeciwzapalne i antystresowe. Dieta, bogata w produkty z wysoką zawartością kwasów omega-3, zmniejsza ryzyko następujących chorób: zawał serca i choroby układu krążenia, postać alergiczna astmy, nowotwory piersi, rak prostaty, demencja (2).

 

Niedobór omega-3 to problemy ze wzrokiem?

Zauważono też związek pomiędzy niedoborem kwasów NNKT a stanem wzroku. Dieta, bogata w kwasy z grupy omega-3, wzmacnia układ krążenia, stąd też możliwy związek pomiędzy urozmaiconym jadłospisem (ryby, owoce morza, warzywa, owoce, nasiona) a poprawą jakości wzroku (1). Liczne badania potwierdziły też powiązanie pomiędzy niedoborem NNKT a zwyrodnieniem plamki żółtej związane z wiekiem (AMD). AMD – czyli przewlekła, postępująca choroba siatkówki centralnej – to jedna z najczęstszych przyczyn utraty wzroku w krajach rozwiniętych (2, 3). Za jedną z głównych przyczyn choroby uważa się zmiany miażdżycowe w obrębie naczyń w obszarze plamki. Kwasy NNKT biorą m.in. udział w odnowie fotoreceptorów, mają też właściwości przeciwzapalne. Spożywanie produktów, bogatych w kwasy z grupy omega-3, może być elementem profilaktyki AMD oraz zespołu suchego oka (2, 3). Oprócz wzbogacenia diety o ryby i owoce morza, zaleca się też stosowanie witamin, suplementów pokarmowych i preparatów z wysoką zawartością NNKT (tu np. Lutezan).

 

Czy istnieje dieta na dobry wzrok?

Dieta na poprawę wzroku to przede wszystkim dieta różnorodna i bogata w składniki odżywcze. Przyjmuje się, że w ramach profilaktyki wzroku, powinno się stosować dietę ograniczającą ryzyko miażdżycy naczyń. Im zdrowszy i bardziej wydajny układ krwionośny, tym lepsza jakość wzroku. Warto unikać produktów tłustych i wysokokalorycznych oraz żywności, zawierającej tzw. „puste kalorie”. Optymalna dieta na zdrowy wzrok powinna zatem zawierać (1, 2):

 

  • ryby morskie – łosoś, śledź, makrela, tuńczyk, sardynki, pstrąg – czyli bogate źródło kwasów tłuszczowych omega-3, cynku i selenu,
  • owoce morza – ostrygi, homary, kraby, małże, krewetki, kalmary,
  • cytrusy, czarne porzeczki, aronia, kiwi, maliny, truskawki – czyli owoce z wysoką zawartością witaminy C,
  • orzechy, migdały, pestki słonecznika – źródła witaminy E,
  • szpinak, kapustę, brukselki, dynie, natkę pietruszki – warzywa, będące źródłem karotenoidów.

 

Codzienną dietę – zwłaszcza w przypadku niedoboru wyżej wymienionych składników – można uzupełniać witaminowymi suplementami i preparatami z wysoką zawartością kwasów omega-3 (tu np. Lutezan).

Jeśli planujemy wzbogacić naszą dietę o ryby i owoce morza, zwróćmy też uwagę na pewne ograniczenia i możliwe skutki uboczne. Poziom zawartości tłuszczów nienasyconych w rybach może zależeć m.in. od gatunku ryby oraz jakości jej otoczenia (a często i od poziomu zanieczyszczenia wody). Największą zawartość kwasów omega-3 przypisuje się śledziom i makreli. Z kolei ryby o białym mięsie cechują się niską zawartością zdrowego tłuszczu (2). Mięso niektóre gatunków ryb – zwłaszcza tych, które pochodzą z hodowli masowych – może być zanieczyszczone i mieć niską wartość odżywczą. Stąd też konieczność bardzo uważnego wyboru składników codziennej diety.

 

1. Pogrzebielski A. Czy dieta ma wpływ na wzrok? https://dieta.mp.pl/lista/83193,czy-dieta-ma-wplyw-na-wzrok Data dostępu: 13.03.2018

2. Zdrojewicz Z, Adamek M, Machelski A. Wpływ kwasów tłuszczowych (omega) zawartych w rybach na organizm człowieka. Medycyna Rodzinna. 2015;3:137-143

3.  Kowalski M, Borucka AI, Szaflik J. Kwasy Omega-3 w profilaktyce zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem. Forum Medycyny Rodzinnej. 2008;2(4):309–313