Powrót

Od czego zależy prawidłowe widzenie?

Jak zadbać o prawidłowe widzenie?

Według danych epidemiologicznych prawie 50 proc. dorosłych Polaków między 16. a 54. rokiem życia widzi nieprawidłowo. Co więcej, choroby narządu wzroku u dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym należą do schorzeń o najwyższej zapadalności. Z wiekiem spektrum patologii poszerza się, a problemy pogłębiają. Dlatego profilaktyka chorób oczu nabiera szczególnego znaczenia – od niej w znacznej mierze zależy poprawne widzenie i zdrowie narządu wzroku. (1,2)

 

Wpływ antyoksydantów na stan układu wzrokowego

 

Jednym z elementów profilaktyki chorób oczu jest prawidłowa dieta, która powinna dostarczać wystarczające ilości luteiny. Luteina wywiera korzystny wpływ na stan naczyń włosowatych siatkówki i zapobiega szkodliwemu oddziaływaniu promieniowania ultrafioletowego na oczy. (1)

Luteina należy do grupy karetonoidów, których ludzki organizm nie potrafi syntetyzować, ale dysponuje mechanizmami, które pozwalają mu modyfikować i magazynować te związki. Dlatego tak istotna jest ich prawidłowa podaż z dietą lub – gdy nie jest to możliwe – suplementacja. (3) Luteinę zawiera np. Lutezan – suplement diety, w którego skład wchodzą też witaminy (C i E), karetonoidy (m.in. luteina, zeaksantyna), składniki mineralne (cynk, selen, miedź) oraz ekstrakty roślinne (z licznymi związkami przeciwutleniającymi). (4)

Postępowanie dietetyczne w prewencji chorób oczu powinno obejmować większe spożycie warzyw, zwłaszcza liściastych, do których zaliczyć można m.in. kapustę, natkę pietruszki, szpinak, brokuły, cukinię, jarmuż, szczypior i koper. Codzienny jadłospis musi uwzględniać też inne karotenoidy (np. zeaksantynę) oraz witaminy – związki wykazujące wysoką aktywność przeciwutleniającą i działające ochronnie na oczy. Do diety należy włączyć owoce oraz żółte i czerwone warzywa, np. kukurydzę, paprykę, dynię, czerwone winogrona. (1)

Prawidłowe widzenie a kwasy omega-3 i higiena pracy

 

Wyniki badań klinicznych dowodzą, że kwasy omega-3 wykazują protekcyjne działanie na narząd wzroku. Obfitują w nie skorupiaki (np. ostrygi) i wołowina. Mięso wołowe to również dobre źródło cynku, który zabezpiecza oczy przed niekorzystnym wpływem czynników zewnętrznych. (1)

Prawidłowe widzenie zależy także od przestrzegania zasad higieny pracy przy komputerze. Należy zachowywać bezpieczną odległość od monitora (co najmniej 70 centymetrów) i pamiętać o robieniu przerw (najlepiej co 30 minut), które powinno się spędzać aktywnie: wykonując ćwiczenia rozciągające, spacerując, ćwicząc oczy, mrugając intensywnie, patrząc w dal, a także wietrząc pokój przeznaczony do pracy. Trzeba zadbać o prawidłowe ustawienie biurka i krzesła względem okna (nie wolno siedzieć przodem do okna). Stan narządu wzroku w dużym stopniu zależy też od oświetlenia, które powinno dawać światło rozproszone równomiernie. (1)

Profilaktyka zaburzeń narządu wzroku u dzieci

 

Skuteczne postępowanie prewencyjne nabiera szczególnego znaczenia w przypadku małych pacjentów. Obejmuje ono dobrze zbilansowaną, dopasowaną do wieku dietę, dostarczającą m.in. odpowiednich ilości kwasów omega-3. Ponadto należy zredukować do minimum kontakt dzieci z ekranami urządzeń elektronicznych (komputerami, tabletami, laptopami, a także telefonami). (1)

Już dzięki podstawowej opiece pediatrycznej można zadbać o niezbędne elementy postępowania profilaktycznego u dzieci: przesiewowe badania wzroku, które pozwalają zidentyfikować szereg zaburzeń narządu wzroku i (jeśli to konieczne) odpowiednio wcześnie rozpocząć leczenie specjalistyczne. Uważa się, że pierwsze kontrolne badanie okulistyczne należy przeprowadzać u dzieci w wieku przedszkolnym (między 3. a 5. rokiem życia). Dlatego edukacja i profilaktyka w kierunku zdrowia narządu wzroku powinna być skierowana nie tylko do małych pacjentów, ale przede wszystkim do ich rodziców i opiekunów. Nie wolno zapominać, że dzięki wczesnemu wykryciu i korekcji wady wzroku w tej grupuje wiekowej można uzyskać całkowite wyleczenie. (1,2)

Do czynników ryzyka chorób oczu u dzieci należą m.in. wcześniactwo, problemy okołoporodowe oraz choroby narządu wzroku rozpoznane u członków rodziny. (2)

 

 

Problemy z widzeniem u dzieci – niepokojące objawy

Według dostępnych danych epidemiologicznych nawet co piąte polskie dziecko w wieku przedszkolnym może cierpieć na zaburzenia ze strony układu wzrokowego, które wymagają korekcji. Rodzice powinni nauczyć się rozpoznawać niepokojące objawy, by móc wcześnie reagować. Należy zwracać uwagę na m.in. pocieranie i mrużenie oczu, bóle głowy, oczu, problemy z czytaniem i pisaniem oraz nadmierne zbliżanie się do oglądanego obiektu. (1)

 

 

1. Krawczyk K. Jak dbać o wzrok? http://okulistyka.mp.pl/zdroweoczy/151481,jak-dbac-o-wzrok Data dostępu: 29.05.2017

2. Wisłocka L., Stożek A., Kurzak E. et al. Stan profilaktyki chorób narządu wzroku na przykładzie wybranej grupy dzieci województwa śląskiego – doniesienie wstępne. Ann. Acad. Med. Siles. 2015;69:172-176

3. Hamułka J., Nogal D. Ocena oraz charakterystyka suplementów diety zawierających luteinę i zeaksantynę obecnych na polskim rynku farmaceutycznym. Roczn. PZH 2008;59(1):47-57

4. Lutezan (preparat złożony) – kapsułki. https://bazalekow.mp.pl/lek/89155,Lutezan-kapsulki Data dostępu: 29.05.2017