Powrót

Wpływ słońca na oczy

wpływ słońca na oczy

Wpływ słońca daje się zauważyć przede wszystkim na naszej skórze, jednak również oczy narażone są na niekorzystne działanie promieniowania UV. Częsta ekspozycja oczu na promienie słoneczne sprzyjać może pogorszeniu widzenia, jak i poważnym chorobom okulistycznym (1). Aby zapobiec problemom ze wzrokiem, warto więc zadbać o właściwą ochronę przed słońcem, niezależnie od pory roku.

 

 

Jak oddziałują promienie słoneczne?

Promieniowanie słoneczne stanowi energię emitowaną przez Słońce i kierowaną do naszej planety. Energia ta podlega licznym przemianom, wraz z przechodzeniem przez kolejne warstwy atmosfery. Tylko niektóre rodzaje promieniowania docierają do powierzchni Ziemi. Promieniowanie kosmiczne, gamma, X oraz UVC zostają zatrzymane przez warstwę ozonową. Promieniowanie podczerwone jest pochłaniane przez chmury, zaś promieniowanie widzialne uznaje się za nieszkodliwe dla ludzi. Promienie słoneczne, które dosięgają Ziemi i istotnie oddziałują na nasze ciała, to promienie UV: UVA i UVB (2, 3).

Wpływ promieniowania UV na organizm człowieka można podzielić na pozytywny oraz negatywny. Korzystne działanie światła słonecznego przejawia się w poprawie samopoczucia oraz wspomaganiu leczenia wielu schorzeń skórnych, takich jak łuszczyca czy bielactwo (4). Promieniowanie UVB umożliwia ponadto syntezę witaminy D3, pełniącej ważną rolę w metabolizmie wapnia i chroniącej przed niekontrolowanymi podziałami komórkowymi (4).

Do negatywnych skutków oddziaływania słońca zaliczamy między innymi oparzenia słoneczne i towarzyszące im objawy: rumień, obrzęk, złe samopoczucie, a czasami – nudności, gorączkę czy bóle głowy (4). Promieniowanie ultrafioletowe przyczynia się także do fotodermatoz oraz przedwczesnego starzenia i nowotworów skóry (3).

Promieniowanie słoneczne a oczy

Nie tylko nasza skóra, ale również oczy podatne są na szkodliwe działanie słońca. Docierające do nich promieniowanie UV sprzyja powstawaniu wolnych rodników, odpowiedzialnych za zaburzenia widzenia. Szczególnie niebezpiecznymi dla wzroku są promienie UVB. Powodują one uszkodzenia oczu, których stopień uzależniony jest od miejsca padania promieni. Najpoważniejsze uszkodzenia dotyczą dołka środkowego oraz plamki żółtej w obrębie siatkówki. Pierwsze z nich skutkować może trwałą ślepotą, drugie zaś – zaćmą fotochemiczną czy zapaleniem spojówek. Mniej groźne dla narządu wzroku są uszkodzenia peryferyjnych obszarów siatkówki (1).

 

Jak zapewnić osłonę przeciwsłoneczną oczom?

Ludzkie oczy wyposażone są w mechanizmy obronne, stanowiące naturalną ochronę przed słońcem. Zaliczyć można do nich przede wszystkim: mrużenie oczu, odruch zwężania źrenicy, przeciwutleniacze (kwas askorbinowy) oraz obecny w plamce żółtej pigment, składający się z luteiny i zeaksantyny, pełniący funkcję filtra (1). Niestety, wraz z wiekiem zdolność organizmu do neutralizacji wolnych rodników ulega osłabieniu, w efekcie czego nasz wzrok narażony jest na pogorszenie. Ochrona oczu przed negatywnym działaniem promieni słonecznych powinna zatem obejmować zdrową dietę, bogatą w przeciwutleniacze, takie jak: witaminy C i E oraz beta-karoten. Bardzo istotnym dla narządu wzroku składnikiem jest wspomniana już luteina. Znajdziemy ją między innymi w zielonych warzywach (szpinak, jarmuż, brokuł) (1, 5), a także w niektórych suplementach diety (np. Lutezan).

W trosce o zdrowie oczu, należy również zaopatrzyć się w okulary przeciwsłoneczne, które blokują 99% lub 100% promieni UVA i UVB. Są one niezbędne nie tylko latem, ale także zimą (np. na zaśnieżonym stoku) (5).

Osoby korzystające z soczewek kontaktowych powinny wybrać takie, które zapewniają ochronę przed promieniowaniem ultrafioletowym. Nosząc soczewki z filtrem UV, nie musimy rezygnować z okularów przeciwsłonecznych – zagwarantują one dodatkową osłonę dla oczu  (5).

Ze względu na największą intensywność promieniowania słonecznego, zwłaszcza latem, nie zaleca się przebywania na słońcu w godzinach 11:00-15:00. Jeżeli jest to konieczne, pamiętajmy o odpowiednim nakryciu głowy: kapeluszu lub czapce z daszkiem (4).

 

Przypisy:

  1. Drelich E. Wpływ słońca na oczy. Farmacja i Ja. 2012;07-08:48-49
  2. Maciejewska J. Nadchodzą upały! Chroń skórę. http://dermatologia.mp.pl/zdrowaskora/73235,nadchodza-upaly-chron-skore Data dostępu: 10.03.2017
  3. Miturska R. Ochrona przeciwsłoneczna. Nowa Medycyna. 2005;2
  4. Węgłowska J, Milewska A. Pozytywne i negatywne skutki promieniowania słonecznego. Postępy Kosmetologii. 2011;2(2):93-97
  5. How to Keep Your Eyes Healthy. http://www.webmd.com/eye-health/good-eyesight#1 Data dostępu: 10.03.2017